Moderatorja Hygerta Sako dhe panelistët e emisionit e pritën me të qeshura lidhjen e drejtpërdrejtë me futbollistin e klubit sportiv Burreli, Arnold Kwaku Siaw, pas ndeshjes Burreli-Pogradeci.
Futbollisti 21 vjeçar nga Gana po jepte intervistë pas ndeshjes për emisionin sportiv “Super Gol” në Radio Televizionin Publik Shqiptar.
Moderatorja Sako shihet se shkëmben të qeshura dhe batuta me panelistët Ardian Behari, Gerd Haxhiu dhe Klajdi Kola. Ajo u shpreh se kishte probleme me ekranin dhe nuk e shihnin mirë lojtarin për shkak të cilësisë së videos, por për shumë shikues u perceptua si tallje dhe racizëm ndaj ngjyrës së lëkurës së futbollistit.
Pamjet u shpërndanë gjerësisht në rrjetet sociale dhe shumë qytetarë e cilësuan si një “moment të turpshëm” në një televizion publik.
Televizioni publik nuk mbajti një qëndrim zyrtar për këtë situatë, mirëpo e ftuar në emisionin “Në kohë reale” në RTSH, moderatoja Sako mohoi çdo qasje raciste në lidhje me futbollistin.
Ajo tha se situata ishte keqkuptuar dhe se qeshja kishte ndodhur më herët për shkak të një problemi teknik gjatë transmetimit
“Ishte e pamundur për mua që ta riprodhoja si emër, sepse nuk është një personazh i njohur, po themi që sapo e sheh si portret ti e dallon. Ajo ishte një situatë që unë po qeshja me veten time dhe me një problem me sytë e mi që dhe studio dhe të ftuarit e mi e dinë këtë gjë dhe gjithmonë bëjmë shaka. E qeshura mori për kot ashtu siç të zë e qara që nuk e ndalon dot dhe ka momente që nuk e kontrollon dot”, u shpreh moderatoja Hygerta Sako, duke shtuar se gjatë 31 viteve punë në media nuk ka pasur asnjëherë një rast ku akuzohet se diskriminon dikë.
Nga ana tejtër, klubi sportiv i Burrelit u shpreh i indinjuar për komentet e papërshtatshme dhe sipas tyre me “nuanca raciste” të bëra në një emision sportiv kundrejt futbollistit të tyre.
“Një gjuhë e tillë, pavarësisht nëse maskohet si “shaka”, nuk ka vend as në sport dhe as në shoqërinë tonë. Futbolli është një lojë që bashkon njerëzit, pa dallim ngjyre, race apo origjine, dhe çdo lloj nënvlerësimi ndaj një sportisti për arsye të tilla është e papranueshme”, u shpreh në reagimin zyrtar Klubi Sportiv i Burrelit.
Mes të tjerash, ata thanë se presin që RTSH-ja dhe drejtuesit e emisionit të marrin përgjegjësinë e duhur dhe të kërkojnë falje publike.
Reagimet për rastin
Komisioneri për Mbrojtjen nga Diskriminimi në një reagim publik u shpreh se me rastin është njohur nga mediat dhe situatën e quajti “jo fort profesionale”. Komisioneri kërkoi nga RTSH-ja që të kenë një qëndrim të qartë institucional pas reagimit që pati edhe klubi i Burrelit.
“…për shkak të shqetësimit të krijuar dhe evitimin e situatave që mund të aludojnë bullizim, tallje apo përçmim për shkak të karakteristikave të veçanta që mund të lidhen me shtetësinë, ngjyrën e lëkurës, pamjes së jashtme, e më tej”, u shpreh Komisioneri për Mbrojtjen nga Diskriminimi.
Komisioneri u shpreh më tej se platforma të tilla televizive kombëtare kanë përgjegjësi publike për mesazhet që përcjellin.
Sipas Ligjit Nr. 10221/2010 “Për mbrojtjen nga diskriminimi”, çdo formë diskriminimi apo trajtim i pabarabartë mbi bazë race, ngjyre apo prejardhjeje është e ndaluar dhe mund të hetohet nga Komisioneri për Mbrojtjen nga Diskriminimi.
Nga ana tjetër, organizata “Drejtësi Sociale” e dënoi ngjarjen dhe theksoi se ky normalizim i gjuhës raciste tregon se jemi përballë një fenomeni të rrënjosur të diskriminimit dhe përbuzjes ndaj personave me ngjyrë dhe të huajve në Shqipëri. Sipas tyre, racizmi nuk është humor.
“RTSH, në vend që të jetë model i respektit, etikës dhe barazisë, ka lejuar që në valët e tij të përçohet një mesazh përjashtues dhe nxitës i urrejtjes. Racizmi i shfaqur në televizion nuk është një rast i izoluar apo një incident i padëmshëm mediatik. Ai tregon një simptomë të një problematike shumë më të thellë, që lidhet me mënyrën se si shoqëria jonë trajton të huajt, veçanërisht ata me ngjyrë apo që vijnë nga vende të varfra”, u shpreh Drejtësia Sociale.
Ata kërkuan hetim të rastit nga AMA për shkelje të etikës profesionale, falje publike nga RTSH-ja dhe reagim nga institucionet e tjera që zbatojnë politika kundër racizmit dhe diskriminimit ndaj personave me ngjyrë në vend.
Erisa Kryeziu ka përfunduar studimet e larta në Gazetari dhe Komunikim dhe Master Shkencor në Marrëdhënie me Publikun në Universitetin e Tiranës. Prej pesë vitesh është gazetare dhe menaxhere e projekteve pranë Citizens.al, ku raporton për çështje sociale dhe të drejtat e njeriut, veçanërisht për çështjet e të drejtave në punë, në arsim, barazinë gjinore, grupet e margjinalizuara, personat me aftësi të kufizuar si dhe për çështje mjedisore. Njëkohësisht punon edhe si koordinatore projektesh me fokus rininë dhe edukimin mediatik. Përdoruese e teknikave të reja të raportimit sikurse “Mobile Journalism” dhe e mjeteve të angazhimit qytetar në raportim (ECR-Engage Citizens Journalism).
