Prej mesditës së të shtunës qarkullimi në rrugën kombëtare Librazhd-Pogradec në vendin e quajtur “Arrat e Gurrës” është bllokuar, bashkë me të dhe qarkullimi për në juglindje, duke përfshirë Pogradecin dhe Korçën.
Shkak është bërë rrëshqitja e dherave dhe dëmtimi i një prej urave në këtë zonë, duke e bërë të pamundur kalimin e makinave. Kjo situatë shkaktoi kaos, konfuzion të qytetarët dhe pritje të gjata.
Izolimi i juglindjes
Paralajmërimi i parë për situatën në vendin e quajtur “Arrat e Gurrës” në Drogostunjë të Librazhdit u bë pasditen e së enjtes, më 19 shkurt, ndërsa Autoriteti Rrugor Shqiptar (ARRSH) njoftoi për thellim të çarjeve të vjetra të rrugës dhe çarje të reja, duke e bërë të pasigurt për t’u kaluar.
“Duke filluar që sot [19 shkurt], në koordinim dhe me policinë, do të ketë kufizim të lëvizjes me një korsi në vendin e rrëshqitjes, duke vendosur semafor për disiplinimin e trafikut”, u shpreh ARRSH.
Por situata u përkeqësua. Më tej, në mëngjesin e së shtunës, më 21 shkurt, u njoftua për një gjendje më të rëndë, e cila solli ndalim të qarkullimit të autobusëve dhe mjeteve të tonazhit të rëndë.
Sidoqoftë, njoftimi nuk mundi të parandalojë radhët e gjata të mjeteve që ktheheshin nga zonat turistike të Librazhdit, Pogradecit dhe Korçës duke shkaktuar shqetësime, kaos dhe nervozizëm ndër udhëtarët.
Në drekën e po të njëjtës ditë, pra të shtunën, ARRSH-ja lajmëroi për ndalim qarkullimi të plotë të të gjitha mjeteve.
Deri në stabilizimin e plotë të situatës, autoriteti udhëzoi përdorimin e rrugës Maliq-Lozhan-Moglic-Gramsh-Elbasan.
Për veturat u ofrua alternativë rruga: Maliq-Lozhan-Strelc-Gramsh-Elbasan si dhe Qafë Thanë-Pogradec-Korçë-Leskovik-Përmet-Tepelenë.
Ndërsa për mjetet e tonazhit të rëndë u dha si zgjidhje kalimi për nga Maqedonia e Veriut (RMV) përmes pikave doganore Qafë Thanë-RMV-Bllatë-Rrugë e Arbrit.
Situata e rrëshqitjes së dherave përshkallëzoi më tej të dielën pasi rruga u bë e rrezikshme edhe për këmbësorët.
Autoritetet nisën punët për hapjen e një kalimi të përkohshëm dhe lajmëruan se ai do të mund të ishte gati të hënën, por fillimi i kësaj jave ka sjellë përkeqësime të tjera duke e bërë sërish të pakalueshme rrugën.
“Ka një përkeqësim të vazhdueshëm. Në mëngjes [ura] ishte spostuar 27 cm, aktualisht është 29 cm. Poshtë urës po thërrmohet betoni, kështu që jemi të detyruar të bllokojmë totalisht rrugën edhe për mjetet normale”, tha kreu i ARRSH-së Ami Kozeli për mediat.
Për momentin sitauta mbetet pa zgjidhje. Kalimi i përkohshëm që po punohej rishtazi pësoi rrëshqitje për vete dhe u fundos duke e bërë të pamundur për qarkullimin e makinave dhe këmbësorëve.
Autoritetet kanë theksuar se situata e rrëshqitjeve nuk ka lidhje me pretendimet për abuzime në marrjen e inerteve në shtratin e lumit Shkumbin, megjithëse aktivistë të ndryshëm të mjedisit e kanë konsideruar atë si “shkak-pasojë”.
Sipas Kuzelit, kompanitë kontraktore që kanë marrë përsipër të zgjerojnë rrugën Elbasan-Qafë Thanë, pjesë e Koridorit VIII, janë me dokumentacion të rregullt.
“M’u konfirmua që koordinatat e dhëna në leje janë të sakta, ashtu sikundër edhe leja e shfrytëzimit [të lumit për inertet] e ka të gjithë dokumentacionin e rregullt”, u shpreh Kozeli.
Prokuroria e Elbasanit njoftoi të dielën se po heton mbi dyshime të mundshme veprash penale që kanë sjellë dëmtimin dhe bllokimin e rrugës Librazhd-Pogradec. Prokuroria tha se po heton për shpërdorim detyre, shkelje të barazisë në tenderë, shkatërrim rruge dhe toke.
Rama: Fatkeqësi natyrore
Ndërsa juglindja ishte e bllokuar, Kryeministri Edi Rama udhëtoi të hënën drejt Korçës, jo nga toka, por nga ajri: me helikopter. Ai e arsyetoi këtë fluturim me shoqërimin e një grupi investitorësh në fushën e arsimit të lartë për t’i prezantuar sikurse tha kryeministri “hapësirat e Polit të Dijes në Korçë”.
Sipas Ramës duhet “një ligësi e madhe” për t’ia faturuar qeverisë problematikën e “një rrëshqitjeje gjeologjike të masivit natyror”.
“Ka zero lidhje me ndonjë përgjegjësi profesionale a teknike të projektuesve, zbatuesve apo autoriteteve përkatës”, theksoi nga ajri Kryeministri në platformën “X”.
Sipas tij, udhëtimi me helikopter ishte planifikuar dhe do të kryhej edhe nëse nuk do të ndodhte fatkeqësia natyrore. Si në çdo situatë tjetër të ngjashme, edhe këtë rast nuk mungoi paralelizmi me një ndodhi në një shtet tjetër.
‘Në Itali po rrëshqet gjatë këtyre ditëve një masiv gjigand që rrezikon të marrë me vete një qytezë të tërë të banuar,” shkroi Rama, “por nuk ka ndonjë kanal a qoftë edhe portal në atë vend – parti politike jo e jo – që ta trajtojë fatkeqësinë natyrore me histerinë e këtushme, ku ky avaz është bërë një traditë e ligë”, shtoi ai.
Izolimi prek edhe Librazhdin dhe Prrenjasin
Ndërsa vëmendja është e përqendruar te izolimi i qyteteve kryesore turistike të juglindjes si Pogradeci dhe Korça, të cilat gjatë fundjavave kanë numër të lartë vizitorësh, rruga Librazhd-Prrenjas, është arterie kryesore edhe për rrethinat.
Vetë dy qytetet nuk lidhen dot me njëri-tjetrin si pasojë e ndalimit të qarkullimit, ndërsa fshatra si Dragostunja, Hotolishti, Xhyra, Qukësi, Pishkashi e Skroska janë të izoluar nëse do të duan të lëvizin drejt tyre.
Izolimi ka ndikuar jo vetëm te vizitat familjare dhe rastet e mortit, por edhe për emergjenca mjekësorë.
Në fundjavë, për shkak të situatës kaotike të krijuar, shumë banorë të zonave përreth, të mbetur në rrugë, nuk janë lejuar të lëvizin brenda fshatrave edhe pse nuk kanë pasur si drejtim pjesën e bllokuar të rrugës (drejtimin për në Tiranë apo qytetet e juglindjes).
Një pjesë e tyre kanë lëvizur në këmbë, duke ecur më shumë se dy orë, ndërsa të tjerë kanë gjetur rrugë alternative, sikurse ajo e fshatit Spathar dhe Dardhë, duke përshkruar edhe njëherë rrugën më të vjetër që përshkon këtë zonë, atë të Egnatias, ndërtuar në kohën e romakëve.
Punimet për rreth 50 km rrugë “Elbasan-Qafë Thanë” kanë nisur në janar të vitit 2023 me 11 kompani të përfshira në tetë pjesë të ndryshme të saj. Ky segment është pjesë e Korridorit të VIII që lidh portin e Durrësit me portin e Varnës në Bullgari, duke qenë strategjik për transportin. Sipas ARRSH-së kostoja përllogaritet mbi 183 milionë euro.
Erisa Kryeziu ka përfunduar studimet e larta në Gazetari dhe Komunikim dhe Master Shkencor në Marrëdhënie me Publikun në Universitetin e Tiranës. Prej pesë vitesh është gazetare dhe menaxhere e projekteve pranë Citizens.al, ku raporton për çështje sociale dhe të drejtat e njeriut, veçanërisht për çështjet e të drejtave në punë, në arsim, barazinë gjinore, grupet e margjinalizuara, personat me aftësi të kufizuar si dhe për çështje mjedisore. Njëkohësisht punon edhe si koordinatore projektesh me fokus rininë dhe edukimin mediatik. Përdoruese e teknikave të reja të raportimit sikurse “Mobile Journalism” dhe e mjeteve të angazhimit qytetar në raportim (ECR-Engage Citizens Journalism).
