Pas pesë thirrjeve radhazi dhe uljes me 5% të pjesës së kërkuar nga shteti, projekti “Lift Tower” është tërhequr sërish pa oferta reale. Godina që parashikohet të zhvillohet nga privati kundrejt ndërtimit edhe të mjediseve të reja të Kadastrës dhe Agjencisë së Shpronësimeve.
Një dështim i përsëritur ky që nuk mund të lexohet më si rastësi apo si “mungesë interesi”, por si simptomë e një qasjeje më të thellë të sektorit të ndërtimit në marrëdhënie me qeverinë.
Në heshtje, pa një komunikim publik me shpjegime shteruese, Korporata e Investimeve Shqiptare ka anuluar procedurën e pestë. Ky anulim vjen pasi edhe pas shtyrjes së afateve nuk u paraqit asnjë ofertë.
Në vitin 2025 pati sinjale interesi. Kompani si DK Construction, në bashkëpunim me One Corp dhe Edil AL IT, hynë në fazën paraprake, por procesi u ndërpre pasi nuk u konkretizua asnjë ofertë.
Gati dy vite nga thirrja e parë, nëntor 2024, projekti “Lift Tower” dhe ai për Kadastrën dhe Agjencinë e Shpronësimeve mbeten në vendnumëro.
Kulla 39-katëshe me 7 kate parkimi nëntokë nuk ka gjetur zhvillues dhe ngërçi nuk duket se nuk qëndron realisht te mungesa e ofertave se sa te modeli dhe qasja që po shfaq tregu.
Problemi i kullës, modelit apo një “loje” në grup e sektorit?
Në shumicën e thirrjeve që Korporata ka ofruar ndërtim kullash në Tiranë, ka pasur oferta konkrete, përveç rastit të Lift Tower.
Në përpjekjen e fundit, për ta bërë projektin “tërheqës,” Korporata uli pjesën që do t’i takonte shtetit pas përfundimit të ndërtimit, nga 45% në 40% të sipërfaqes së objektit. Një sinjal i qartë ky i një dorëzimi, apo lëshimi, të Korporatës ndaj kërkesave të tregut.
Në logjikën e ndjekur, kjo duhet të kishte prodhuar një reagim, por në praktikë, nuk solli asgjë.
Në këtë paradoks, ose projekti është i paqëndrueshëm ekonomikisht, ose tregu po refuzon të hyjë në këto kushte – me vetëdije.
Në të dy rastet, problemi nuk duket teknik, por strukturor, pasi nëse rastit të thirrjeve për “Lift Tower,” i fusim edhe thirrjet e anuluara për stadiumet në Korçë, Vlorë dhe Durrës lind një dyshim më i fortë: a po i bojkoton me kast sektori i ndërtimit këto gara?
Një lexim i mundshëm i kësaj situate është se zhvilluesit privatë po ndjekin një strategji të heshtur presioni duke mos paraqitur oferta, me pritshmërinë se Korporata do të vijojë t’i ulë gradualisht kërkesat për pjesët që do të marrë si hapësira publike nga projektet.
Nëse kjo hipotezë qëndron, atëherë kemi të bëjmë me një deformim serioz të mekanizmit të partneritetit publik-privat aq shumë të mbrojtur nga qeveria si zgjidhja e duhur për të zhvilluar këto prona.
Në vend që shteti të negociojë nga pozita rregullatore, ai po shtyhet drejt një loje të kontrolluar nga sektori për të bërë koncesione gjithnjë e më të mëdha.
Në rastin e stadiumeve, për ndërtimin e projektit të stadiumit të Korçës, kërkesa e Korporatës ka zbritur në 38%, dhe sërish nuk ka pasur oferta.
Korporata e Investimeve Shqiptare u konceptua si një instrument për të aktivizuar asetet publike dhe për të krijuar partneritete strategjike me sektorin privat. Por rasti i “Lift Tower” dhe thirrjeve të tjera të dështuara sugjeron të kundërtën, Korporata nuk ka një “Plan B”.
Projektet duket se nuk janë të kalibruara me realitetin e tregut, struktura e riskut mbetet e paqartë, procesi i ofertimit nuk po prodhon konkurrencë reale dhe publiku duket se nuk ka garanci për sipërfaqet që do të marrë në këmbim, të cilat duket se po kthehen plaçka e radhës për t’iu falur privatëve.
Në vend që të funksionojë si ndërmjetës efektiv, Korporata po shfaqet si një aktor që ndjek tregun, dhe jo e kundërta, që ta orientojë atë.
Nëse projekti rikthehet për herë të gjashtë (apo të shtatë), pyetja nuk do të jetë më nëse do të ketë oferta, por sa do të jetë ulur pjesa që kërkon shteti.
Dhe ky do të jetë thelbi i problemit, i cili zor se do të fshihet më. Sepse në këtë pikë, “Lift Tower” nuk është më thjesht një kullë që nuk ndërtohet, por një tregues i mënyrës sesi qeveria po negocion pronat publike.
Lexoni gjithashtu:
- €450 milionë projekte të Korporatës “gati për leje” pa transparencë
- Shkëmbimi jetimore-kulla përplas qeverinë me pronën private
- Hije konflikti interesi në konkurset e projekteve të tre stadiumeve
Erblin Vukaj ka përfunduar studimet për “Shkenca Komunikimi” e më tej është mjeshtëruar (MSc) për “Gazetari Evropiane dhe Ndërkombëtare” në Universitetin e Tiranës. Prej vitit 2012 Vukaj punon si gazetar profesionist duke fituar përvojë në media online, shtyp të shkruar, radio dhe televizion. Ai ka mbuluar çështjet të ndryshme si aktualiteti, shëndetësia, mjedisi dhe sporti. Paralelisht, ka drejtuar dhe është përfshirë në disa projekte hulumtimi mbi të shkuarën komuniste në Shqipëri.
