Svjetski izvještaj o slobodi izražavanja Za period 2019-2020, koje je sprovela organizacija ARTICLE 19, izvještava se da je Albanija pretrpjela pogoršanje u pogledu slobode medija, sa padom od 15% na rang listi u posljednjih pet godina.
Mjerenje se vrši putem sistema bodova, podijeljenog u pet kategorija:
- Otvorene zemlje (80 – 100 bodova)
- Zemlje s blagim ograničenjima (60 – 79 bodova)
- Ograničene države (40 – 59 bodova)
- Vrlo ograničen broj stanja (20 – 39 bodova)
- Države u krizi (0 – 19 bodova)
Albanija spada u drugu kategoriju, sa ukupnim rezultatom od 63. Druge zemlje poput Bugarske, Sjeverne Makedonije, Kosova, Rumunije, Moldavije i Tunisa rangirane su više po pitanju slobode medija, sa rezultatima u rasponu od 65 do 71.
Izvještaj ističe činjenicu da je tokom 2019. godine došlo do porasta nasilja nad novinarima u Evropi, praćenog visokim nivoom nekažnjivosti i stigmatizirajuće retorike visokih državnih zvaničnika. Jezik usmjeren protiv medija je najgori, posebno u centralnoj i istočnoj Evropi.
U izvještaju se naglašava da korišteni jezik od strane premijera Albanije, Edija Rame, koji novinare naziva "kotlovima", cilja ih u javnosti, povećavajući rizik od prijetnji i nasilja nad njima.
Drugi izvještaji su odražavali medijsku situaciju u Albaniji.
U aprilu ove godine objavljeno je IZVJEŠTAJ od strane Vijeća Evrope. U Albaniji je na platformi EK bilo 11 aktivnih upozorenja (od kojih je 7 poslano 2019. godine, u poređenju sa samo 1 upozorenjem 2018. godine) koja su odražavala nasilje nad novinarima ili opstrukciju u obavljanju njihove profesije, što je dovelo do pogoršanja slobode medija.
Član 19 je britanska organizacija za ljudska prava, sa posebnim fokusom na zaštitu i promovisanje slobode izražavanja i slobode informisanja širom svijeta. Osnovana je 1987. godine.
Situacija novinara u Evropi
Vijeće Evrope zabilježilo je 142 ozbiljne prijetnje novinarima tokom 2019. godine, a uhapšeno je najmanje 105 novinara, od kojih je 91 iz Turske.
Dva novinara su ubijena u Evropi 2019. godine; Lyra McKee je ubijena dok je izvještavala s protesta u Irskoj, a Vadyk Komarov je poginuo u pokušaju atentata u Ukrajini.
"Nekažnjivost štiti agresore u najmanje 22 slučaja ubistava novinara u osam zemalja", - navodi se u izvještaju.
Turska je zabilježila najveći pad indeksa slobode izražavanja u Evropi u posljednjoj deceniji. U izvještaju se navodi da je pad bio primjetan 2014. godine, kada je Recep Tayyip Erdogan postao predsjednik, a dva ključna trenutka dovela su do cenzure medija: obračun s Gülenovim pokretom 2014. godine i neuspjeli puč 2016. godine.
Državni udar, navodi se dalje u izvještaju, poslužio je kao izgovor za suzbijanje svakog neslaganja, često koristeći zakon o vanrednom stanju. Tokom tog perioda, zatvoreno je najmanje 170 medijskih kuća, a nakon ukidanja vanrednog stanja, ponovo je otvoreno samo 21 medijska kuća.
Izvršni direktor
Završio je master studije novinarstva i odnosa s javnošću na Univerzitetu u Tirani i prošao niz obuka o inovativnom novinarstvu i upravljanju medijima u regionu, EU i SAD-u. Pored desetogodišnjeg iskustva kao novinar, glavni urednik i producent podcasta i dokumentaraca, angažovan je kao konsultant i trener inovativnih metoda novinarstva i medijskog obrazovanja u lokalnim i međunarodnim organizacijama kao što su Thomson Foundation, IREX World, OSCE, EULEX i CRD. Od 10. godine je izvršni direktor Citizens.al gdje vodi urednički i strateški rad medija.
