Μία ημέρα μετά την πυρκαγιά που κατέστρεψε ένα 12όροφο κτίριο στο συγκρότημα «Arlis», στην οδό «Farmacia 10» στην οδό Dibra, οι έρευνες έφεραν τα πρώτα αποτελέσματα: τέσσερα άτομα συνελήφθησαν και τέσσερα άλλα τέθηκαν υπό έρευνα για παραβίαση των κανονισμών ασφαλείας στην εργασία και καταστροφή περιουσίας εξ αμελείας.
Η αστυνομία ανακοίνωσε σήμερα ότι συνελήφθησαν ο διαχειριστής του συγκροτήματος, ο διευθυντής μιας αγοράς στον πρώτο όροφο του κτιρίου, ο μηχανικός που ήταν υπεύθυνος για τις εργασίες και ο διαχειριστής της εταιρείας που κατασκεύασε την πρόσοψη. Εν τω μεταξύ, έχουν ξεκινήσει έρευνες και εναντίον του ιδιοκτήτη του συγκροτήματος, του κατασκευαστή και των υπαλλήλων της αγοράς.
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία, η πυρκαγιά πιθανολογείται ότι ξεκίνησε στο πίσω μέρος της αγοράς, όπου είχαν συσσωρευτεί απόβλητα και δεν είχαν ληφθεί μέτρα για την απομάκρυνσή τους. Υπάρχει επίσης η υποψία ότι ο διαχειριστής του συγκροτήματος δεν είχε ελέγξει τη λειτουργικότητα των συστημάτων πυροπροστασίας.
Ο απολογισμός παραμένει βαρύς, με 11 τραυματίες και δεκάδες οικογένειες να αντιμετωπίζουν ήδη σημαντικές υλικές ζημιές. Πέρα όμως από τις ατομικές ευθύνες που διερευνώνται, η δυναμική της πυρκαγιάς έχει εγείρει ένα βαθύτερο πρόβλημα, τον τρόπο κατασκευής και ελέγχου των κτιρίων στα Τίρανα.
Έλλειψη κανόνων και ελέγχου
Αν και η αρχική αιτία σχετίζεται με πιθανή τυχαία πηγή, η ταχύτητα με την οποία οι φλόγες κατέκλυσαν την πρόσοψη και εξαπλώθηκαν κάθετα έχει εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια της κατασκευής στο συγκρότημα «Arlis» και τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο κατασκευάζονται οι προσόψεις των νέων κτιρίων.
Η πρόσοψη επενδύθηκε με θερμομονωτικά υλικά όπως η πολυουρεθάνη, η οποία χρησιμοποιείται ευρέως για ενεργειακή απόδοση. Αυτό το υλικό δεν απαγορεύεται, αλλά σε συνθήκες πυρκαγιάς λειτουργεί ως επιταχυντής των φλογών, εξαπλώνοντάς τες από όροφο σε όροφο.
Εν τω μεταξύ, πρέπει να ειπωθεί ότι το περιστατικό δεν είναι μεμονωμένο. Πριν από πέντε χρόνια, η πρόσοψη ενός άλλου κτιρίου στο ίδιο συγκρότημα τυλίχτηκε στις φλόγες κατά τη διάρκεια της κατασκευής, χωρίς να ληφθούν προφανή προληπτικά μέτρα.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι το πρόβλημα δεν έγκειται μόνο στο υλικό, αλλά στην έλλειψη σαφούς νομικού πλαισίου για τη χρήση του.
Η πολεοδόμος Ντοριάνα Μουσάι εξήγησε στο Citizens.al ότι υλικά όπως η πολυουρεθάνη επιταχύνουν την εξάπλωση των φλογών και δυσχεραίνουν πολύ την επέμβαση των πυροσβεστών.
«Δεν έχουμε λάβει κανένα μέτρο για την απαγόρευση τέτοιων υλικών στις προσόψεις. Η Ευρώπη ελέγχει πού μπορούν να χρησιμοποιηθούν ή τα σχεδιάζει έτσι ώστε, σε περίπτωση πυρκαγιάς, να μπορούν να αυτοαπομονωθούν». εξήγησε εκείνη.
Ο Έρβιν Μίτσι, μηχανικός πυροπροστασίας, εκτιμά ότι περισσότερο από το 90% των κτιρίων στα Τίρανα περιέχουν δυνητικά επικίνδυνα υλικά.
«Η έλλειψη κανόνων και ελέγχου δημιουργεί μια κατάσταση όπου οποιοδήποτε υλικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς πραγματικό περιορισμό», είπε στο Citizens.al, αμφισβητώντας τον τρόπο με τον οποίο έχει κατασκευαστεί στην Αλβανία τα τελευταία 30 χρόνια.
Ο Μίτσι πρόσθεσε ότι πρόσφατα αυτός και άλλοι ειδικοί στον τομέα των κατασκευών συμμετείχαν σε συνεχείς συναντήσεις με το Υπουργείο Εσωτερικών για τη σύνταξη ενός πρωτοκόλλου που στοχεύει στη ρύθμιση πολλών υφιστάμενων κενών, ένα εκ των οποίων είναι το ζήτημα της ταξινόμησης των υλικών.
«Δεν γνωρίζουμε ακόμη αν θα είναι νόμος, VKM ή οδηγία. Είναι κάτι που δεν έχει ακόμη αποφασιστεί και θα χρειαστεί χρόνος για να οριστικοποιηθεί», αυτός πρόσθεσε.
Ατομική ευθύνη ή πρόβλημα συστήματος;
Οι συλλήψεις που πραγματοποίησε η Αστυνομία υποδηλώνουν μια ευρεία αλυσίδα ευθυνών, από την καθημερινή διαχείριση του κτιρίου, έως την κατασκευή και τον σχεδιασμό του.
Ωστόσο, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η ευθύνη δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στα άτομα.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, κάθε κατασκευή πρέπει να έχει έναν σχεδιαστή και έναν επιβλέποντα που εγκρίνουν τα υλικά. Στην πράξη, σύμφωνα με τον Ervin Mici, αυτοί οι ρόλοι παραμένουν τυπικοί, ενώ οι πραγματικές αποφάσεις λαμβάνονται από τους επενδυτές ή τους κατασκευαστές.
«Γνωρίζουμε ότι στην Αλβανία οι αποφάσεις συνήθως λαμβάνονται από τον ιδιοκτήτη, αλλά αυτός είναι διαχειριστής, όχι τεχνικός διευθυντής. Ο τεχνικός διευθυντής είναι αυτός που πρέπει να αποφασίζει, ενώ ο επιβλέπων στην Αλβανία είναι απλώς ένας τεχνικός». επεσήμανε η Μίτσι, υπονοώντας ότι με αυτόν τον τρόπο δεν αντιμετωπίζεται η ευθύνη.
Σε δημόσια αντίδραση στο γεγονός, ο πρωθυπουργός Έντι Ράμα δήλωσε ότι το καμένο κτίριο θα ξαναχτιζόταν από τον κατασκευαστή, τονίζοντας ότι αυτό θα γινόταν παρά το γεγονός ότι η αιτία της πυρκαγιάς δεν σχετιζόταν με τον ίδιο.
Αλλά για τους ειδικούς, αυτή η προσέγγιση δεν αντιμετωπίζει το θεμελιώδες πρόβλημα, τα πρότυπα κατασκευής και τον έλεγχο των υλικών, πτυχές που φαίνεται να μην έχουν αντιμετωπιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα από τους θεσμούς που παραμένουν σε συζήτηση σχετικά με τα πρωτόκολλα κατασκευής και πυρασφάλειας.
Το περιστατικό στο συγκρότημα «Arlis» έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά παρόμοιων περιστατικών στα Τίρανα, συμπεριλαμβανομένης της περίπτωσης στο ίδιο συγκρότημα το 2021 ή αυτής στην περιοχή του χώρου στάθμευσης λεωφορείων το 2023, η οποία δεν επέφερε καμία αισθητή αλλαγή στα πρότυπα.
Η επανάληψη αυτών των περιπτώσεων υποδηλώνει ένα δομικό πρόβλημα, όπου ο κίνδυνος δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά μέρος του μοντέλου κατασκευής.
Σε αυτό το πλαίσιο, το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο ποιος προκάλεσε την πυρκαγιά, αλλά αν αυτή η υπόθεση θα οδηγήσει σε πραγματικές αλλαγές ή αν θα παραμείνει ένα ακόμη επεισόδιο που τελειώνει με επίσημη λογοδοσία και χωρίς πραγματική μεταρρύθμιση.
Διαβάστε επίσης:
- Πυρκαγιά στο πρώην εργοστάσιο της Ντιναμό κατέστρεψε περίπου 50 επιχειρήσεις
- Το παράδοξο των πυροτεχνημάτων: Αλβανία, ο πυροτεχνικός κόμβος της περιοχής
- «Εργοστάσιο Ντιναμό: Δύο μήνες, καμία αποζημίωση για τους εμπόρους»
Ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στη Δημοσιογραφία και τις Επιστήμες Επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο των Τιράνων. Ασχολείται με το ρεπορτάζ για περισσότερα από τέσσερα χρόνια στο Citizens.al για θέματα πολιτισμού, αστικής ανάπτυξης, φεμινισμού κ.λπ. Είναι επίσης συνεργάτιδα σε άλλα τοπικά και ξένα διαδικτυακά μέσα ενημέρωσης και έχει εργαστεί στην επιμέλεια διαφόρων υλικών. Είναι η συγγραφέας του podcast "Pezull" στο Citizens.al και ασχολείται ως συντονίστρια έργων που σχετίζονται με την ενδυνάμωση των νέων δημοσιογράφων και ζητήματα μετανάστευσης.
